Sejm przyjął ustawę o Data Act: nadzór nad danymi przejmie UKE
Spis treści
Sejm przyjął 19 listopada 2026 roku ustawę o nadzorze nad stosowaniem unijnego Data Act w Polsce. Za głosowało 381 posłów, przeciw było 19. Nadzór przejmie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej: będzie rozpatrywał skargi, prowadził postępowania i nakładał kary.
Czym jest Data Act
Data Act, czyli akt w sprawie danych, to unijne rozporządzenie 2023/2854. W całej Unii stosuje się je od 12 września 2025 roku, ale każde państwo musi samo wskazać organ, który będzie pilnował przepisów, i ustalić kary. Polska robi to ustawą o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu (na etapie rządowym miała numer UC114). Rada Ministrów przyjęła jej projekt 13 października 2026 roku.
Rozporządzenie obejmuje dane z urządzeń podłączonych do internetu: inteligentnego sprzętu AGD, samochodów, maszyn przemysłowych, a według Telepolis także liczników prądu i smartwatchy. Użytkownik może dostać te dane i zdecydować, komu je udostępni. Ministerstwo Cyfryzacji podaje przykład kierowcy, który przekazuje dane z auta wybranemu warsztatowi, a nie tylko serwisowi producenta.
Druga część przepisów dotyczy chmury. Zmiana dostawcy ma być prostsza, a od 12 stycznia 2027 roku znikną opłaty za samo przejście do innej firmy.
Co dostanie Prezes UKE
Poza skargami, postępowaniami i karami UKE będzie według Ministerstwa Cyfryzacji punktem kontaktowym dla obywateli i firm. Skarżyć się można na przykład na odmowę udostępnienia danych albo na wstrzymanie ich przekazywania z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa.
Według opisu projektu w Prawo.pl Prezes UKE będzie właściwym organem i koordynatorem danych w rozumieniu rozporządzenia. Do jego zadań należy też:
- współpraca z organami innych państw UE, Komisją Europejską i Europejską Radą ds. Innowacji w zakresie Danych (EDIB),
- pilnowanie, żeby zniknęły opłaty za zmianę dostawcy usług przetwarzania danych,
- rozpatrywanie wniosków instytucji publicznych o dostęp do danych firm,
- certyfikowanie organów rozstrzygających spory między użytkownikami, posiadaczami danych, klientami i dostawcami usług pośrednictwa danych.
Data Act pozwala też instytucjom publicznym sięgnąć po wybrane dane firm w sytuacjach wyjątkowej potrzeby, na przykład podczas klęsk żywiołowych.
Jakie kary
Projekt przewidywał karę pieniężną do 100 tys. zł, a dla przedsiębiorcy do 4% rocznego obrotu (podają to Prawo.pl i Telepolis). Zanim Prezes UKE nałoży karę, wezwie firmę do usunięcia naruszeń. Te liczby pochodzą z projektu, a źródła nie mówią, czy Sejm zmienił je w uchwalonym tekście.
Co dalej
Z komunikatów nie wynika, kiedy ustawa wejdzie w życie ani kiedy UKE zacznie przyjmować skargi. Wcześniejsze unijne przepisy dla użytkowników telefonów opisywaliśmy w tekście Koniec roamingu w Unii Europejskiej.
Źródła
Masz pytanie o ten temat? Zapytaj na forum GSMX.